Przemówienie Prof. Lucjana Jarczyka



 

Wielce Szanowny Panie Konsulu Generalny Republiki Federalnej Niemiec, 
dr Gottfriedzie Zeitz,

Magnificencjo, Panie Rektorze Uniwersytetu Jagiellońskiego, 
Profesorze Franciszku Ziejka,

Wielce Szanowny Panie Profesorze dr Joachimie Treusch, 
Dyrektorze Centrum Badawczego w Juelich

Wielce Szanowne Panie i Panowie,

Drodzy Przyjaciele i Koledzy,
 

Wspólnie z prof. Strzałkowskim czujemy się wysoce zaszczyceni tym, że Prezydent Republiki Federalnej Niemiec Johannes Rau przyznał nam tak wielkie odznaczenie jakim jest “Verdienstkreuz Erster Klasse des Verdienstordens der Bundesrepublik Deutschlands". 
Cieszę się, że nasze osiągnięcia z fizyki, które uzyskaliśmy wspólnie z naszymi Niemieckimi Kolegami zostały tak wysoko ocenione. Jeszcze bardziej cenię sobie uznanie tego, że udało się nasze stosunki między nami Polakami i Niemcami sprowadzić na płaszczyznę przyjacielską. 

Nie można zapomnieć, że punkt wyjściowy nie był wcale taki prosty. Stosunki między naszymi narodami były bardzo silnie obciążone przeszłością, przede wszystkim przez czasy drugiej wojny światowej. Mimo tego udało nam się; dzisiaj jesteśmy przyjaciółmi, bardzo dobrymi przyjaciółmi. Dotyczy to także naszych młodszych kolegów z Polski i Niemiec. Stosunki te są serdeczne i owocne, czujemy się członkami jednej rodziny. 
Jednak tylko wtedy stosunki między ludźmi mogą się kształtować dobrze, jeżeli obydwie strony poznają kraje swoich przyjaciół. My jeździmy do Niemiec, nasi niemieccy koledzy przyjeżdżają do nas. By im to ułatwić organizujemy w Krakowie spotkania robocze, konferencje. Od wielu lat obserwuję reakcję naszych niemieckich kolegów. Poznanie naszego kraju, Krakowa jest dla nich zawsze wielką niespodzianką. Stwierdzają, że my, że nasz kraj jest częścią Europy, od stuleci należał do Europy. 
Musimy jeszcze jeden czynnik uwzględnić. Przyjeżdżaliśmy zza żelaznej kurtyny. Fizyka, szczególnie w początkowym okresie ułatwiała nam przezwyciężenie istniejących z tego powodu uprzedzeń.

Minęło już sporo lat, kiedy nawiązaliśmy pierwsze kontakty z fizykami niemieckimi. Chciałbym się ograniczyć do naszej współpracy z Centrum Badawczym w Juelich, do współpracy, która jest najbardziej owocną współpracą trwającą już ponad 25 lat. 

Nasza uniwersytecka grupa, to znaczy wspólnie z prof. Strzałkowskim i młodszymi kolegami rozpoczęliśmy eksperymenty z wykorzystaniem cyklotronu JULIC. Naszymi głównymi partnerami byli profesorowie Schult i Oelert. 10 lat temu dokonaliśmy wielkiego skoku rezygnując z klasycznej fizyki jądrowej na koszt nowoczesnych badań nad cząstkami elementarnymi i oddziaływaniami elementarnymi. Spowodowane to było tym, że w Juelich rozpoczęto budowę nowoczesnego akceleratora cząstek, akceleratora COSY przyspieszającego protony do energii około 3 Gigaelektronowoltów. Wtedy wspólnie z prof. Walterem Oelertem ustaliliśmy plan badań w tej nowej tematyce. Zdecydowaliśmy, że elementy aparatury będą budowane w Krakowie. 
W Uniwersytecie zorganizowaliśmy Laboratorium Detektorów, w którym budujemy specjalne detektory cząstek, rozwijamy nowe układy detekcyjne. Staliśmy się praktycznie monopolistami jeżeli chodzi o komory drutowe. Coraz częściej jesteśmy inicjatorami nowych eksperymentów. Obecnie ponad 25 fizyków, inżynierów i techników współpracuje z Instytutem Fizyki Jądrowej Centrum Badawczego i zajmuje się badaniami z wykorzystaniem akceleratora COSY. 

Wspólnie z niemieckimi kolegami robimy dobrą, myślę bardzo dobrą fizykę. Jest to możliwe dzięki naszej bardzo dobrej współpracy. Ze strony juelichskiej chciałbym w tym miejscu wymienić profesorów Schulta, Spetha, Kiliana, Machnera. Specjalnie chciałbym podkreślić wkład profesora Waltera Oelerta, dzięki któremu nasza współpraca jest tak głęboka i owocna. Chciałbym także przywitać młodszych kolegów z Juelich – Grzonkę, Wolkego i Wintera, którzy specjalnie przyjechali na tę uroczystość. Wśród krakowskich kolegów muszę wymienić profesorów Budzanowskiego, Strzałkowskiego, Kamysa, docentów Magierę, Smyrskiego, Rudego, Szczurka i Pawła Moskala, którzy przyczynili się do tego, że nasza współpraca jest taka dobra. Myślę, że najlepiej o naszej współpracy mogą świadczyć następujšce liczby. Co najmniej 3 kolegów krakowskich uzyskało tytuł profesora, 5 zostało docentami, co najmniej 8 doktoryzowało się. A ilu kolegów niemieckich osiągnęło odpowiednie stopnie – trudno jest mi powiedzieć, ale było ich sporo. W kilku przypadkach prof. Oelert był promotorem względnie recenzentem w Krakowie, w naszym uniwersytecie. Jeżeli mówimy o sukcesach nie można nie wspomnieć o poparciu naszej współpracy przez Międzynarodowe Biuro BMBF w Bonn, przez KBN, przez Centrum Badawcze w Juelich- w tym prof. Treuscha, przez nasz Uniwersytet, przez Instytut Fizyki.

Chciałbym przypomnieć Państwu kilka bardzo uroczystych chwil naszej współpracy. Prof. Schult został zaliczony do Zasłużonych dla Uniwersytetu Jagiellońskiego, prof. Walter Oelert otrzymał z rąk Jego Magnificencji najwyższe odznaczenie Uniwersytetu Jagiellońskiego Medal MERENTIBUS. Profesor teoretycznej fizyki jądrowej Josef Speth został profesorem tytularnym Instytutu Fizyki Jądrowej w Bronowicach. Chciałbym także wspomnieć wielką uroczystość, która odbyła się prawie rok temu w Kaplicy Zamkowej w Juelich, kiedy to z rąk profesora Treuscha otrzymałem statuę Minerwy jako symbol przyznanego mi wielkiego wyróżnienia, jakim jest MEDAL MINERVY. W tym miejscu chciałbym przypomnieć, to co powiedziałem rok temu w Juelich. Myślę, że udało mi się zrealizować to co napisał z okazji 10-lecia połączenia Niemiec Prezydent Republiki Federalnej Niemiec Johannes Rau, mój poprzednik jako laureat Medalu Minerwy, wtedy jeszcze Premier Rządu Nadrenii-Wetsfalii “Dzisiaj żyją Polacy i Niemcy w wolnej Europie, kontakty między naszymi Krajami są tak bliskie jak nigdy dotąd”. Ta dzisiejsza uroczystość jest dla mnie, dla nas na pewno ogromnym bodźcem, by nadal wspólnie robić bardzo dobrą fizykę, by nadal pogłębiać międzyludzkie stosunki między nami fizykami, pomiędzy nami Polakami i Niemcami.


 
powrót POWRÓT
Lucjan Jarczyk