Przemówienie Profesora Adama Strzałkowskiego
 


Ekselencjo Panie Konsulu Generalny, Panie i Panowie
 

Wspólna, długa historia sąsiednich krajów i narodów powinna łączyć nie dzielić. Zgodnie z tym staraliśmy się wytworzyć takie więzy w naszej dziedzinie między Niemcami i Polską.

Do tego potrzebowaliśmy jednak chętnego partnera. Przed 40 dokładnie laty spotkałem dwu niemieckich fizyków na jubileuszowej konferencji zorganizowanej w Manchesterze w pięćdziesięciolecie odkrycia jądra atomowego przez Ernesta Rutherforda. Jednym z nich był Ulrich Schmidt-Rohr. Obecnie jest on w Heidelbergu, ale wtedy w 1961 roku był w Jűlich z zadaniem zainstalowania w powstającym tam Centrum Badawczym jednego z trzech pierwszych cyklotronów niemieckich, które razem miały pokrywać duży obszar energii. Od tego czasu pozostaliśmy z Ulrichem dobrymi przyjaciółmi. Niedługo potem zaprzyjaźniłem się też w następcą Ulricha w Jűlich, Clausem Meierem-Bőhricke, co rozpoczęło długą i bardzo owocną współpracę między Krakowem i Jűlich. Dwa fakty miały u progu tej kolaboracji niezwykle decydujące znaczenie. Po pierwsze Otto Schult oddał do naszych wspólnych eksperymentów doskonały spektrometr magnetyczny BIG KARL, wtedy właśnie uruchamiany w jego Instytucie. A po drugie Claus zaproponował nam współpracę z jednym ze swych młodych współpracowników, Walterem Oelertem. Zaowocowało to wielką liczbą wspólnych eksperymentów, które przenieśliśmy później na nowo zbudowany w Jűlich ekcelerator, COSY. Przez cały czas ta nasza współpraca popierana była życzliwie przez dyrekcję Centrum Badawczego w Jűlich, zwłaszcza przez Profesora Joachima Treuscha.

Drugim fizykiem niemieckim na konferencji w Manchesterze był Detlef Kamke. Organizował on wówczas fizykę na nowo utworzonym Uniwersytecie Ruhry w Bochum. Nasza nawiązana wtedy przyjaźń zaowocowała również w ścisłej wspólpracy. Podjęliśmy wspólne eksperymenty w dziedzinie badania reakcji trzciałowych, a nawet zaprosiliśmy naszych bochumskich kolegów do trzystronnej współpracy w tej dziedzinie, krakowsko-zurychsko-bochumskiej. Z grupą Bernarda Gonsiora w Bochum rozwinęliśmy współpracę w badaniach z pogranicza fizyki i medycyny. Szczególnie owocną i obecnie już szeroko znaną w świecie nauki jest ścisła kolaboracja w fizyce teoretycznej między grupą Waltera Glőcklego w Bochum i naszą grupą Henryka Witały. Ta zapoczątkowana przez fizyków współpraca została rozszerzona później na partnerską współpracę między całymi naszymi uczelniami.

Wiadomo jednak, że Omne Trinum Perfectum i zgodnie z tą dewizą nawiązaliśmy jeszcze współpracę z trzecim niemieckim ośrodkiem, Uniwersytetem Monachijskim. Klaus Eberhard był przez długie lata moim partnerem we wspólnych eksperymentach prowadzonych w Instytucie Fizyki tego Uniwersytetu w Garching. W czasie jednego z takich eksperymentowań dyskutowałem dużo z teoretykiem Hermanem Wolterem i z tego narodziła się owocna współpraca w dziedzinie teorii reakcji jądrowych między naszymi fizykami.

Na ręce Pana, Panie Generalny Konsulu, pragnę złożyć moje podziękowania Władzom Niemieckiej Republiki Związkowej, a zwłaszcza Panu Prezydentowi za to zaszczytne odznaczenie. Ponieważ wyróżniona została w ten sposób nasza bliska współpraca naukowa dziękuję serdecznie również wszystkim Kolegom, niemieckim i polskim, bez których nie było by osiągnięć w tej współpracy, a których nazwisk w tym krótkim wystąpieniu nie mogłem wymienić.


 
powrót POWRÓT
Adam Strzałkowski